European Films

Η κινηματογραφική σεζόν 2005-2006 αποτυπώνεται στην πορεία των εισιτηρίων, η οποία ακολούθησε μεν και στη χώρα μας τη διεθνή πτωτική τάση, σε ορισμένες περιπτώσεις όμως άγγιξε ανησυχητικά επίπεδα. Αίθουσες της επαρχίας βρέθηκαν στο 50% της περσινής κίνησης, τη στιγμή που αθηναϊκοί κινηματογράφοι έζησαν βραδινές προβολές με μονοψήφιο κοινό. Τα δεδομένα μαρτυρούν τη δυσμενέστερη χρονιά της τελευταίας δεκαετίας για τα ταμεία, γεγονός που στην παρούσα φάση έχει οδηγήσει σε μάλλον σπασμωδικές κινήσεις τις εταιρίες διανομής.

Πολυδιαφημισμένες παραγωγές με αστραφτερά cast και πορεία στο εξωτερικό που άλλοτε θα αρκούσε για να διοχετευτούν στις ελληνικές αίθουσες, φέτος βρέθηκαν απευθείας στα ράφια των video clubs. Τα "Aeon Flux", "Stealth", "Get Rich Or Die Trying", "Four Brothers", "The Producers", "American Dreamz" είναι ορισμένα παραδείγματα ταινιών που υπό άλλες συνθήκες θα διοχετεύονται χωρίς δεύτερη σκέψη στη ζώνη των πολυσύχναστων κινηματογράφων. Όπως φαίνεται, οι διανομείς προτίμησαν τα απολύτως σίγουρα χαρτιά. Έτσι μόνο μπορεί να δικαιολογηθεί η "κατάληψη" ενός συντριπτικού ποσοστού αιθουσών από το "The DaVinci Code" για ένα ολόκληρο σχεδόν μήνα.

Η πτωτική τάση δεν αναστράφηκε, αντιθέτως επιδεινώθηκε από τον υπερβολικό αριθμό νέων ταινιών που εμφανίζονταν στο πρόγραμμα των αιθουσών κάθε εβδομάδα. Οι ταινίες δεν βρήκαν τον απαιτούμενο χρόνο για να προσεγγίσουν το κοινό τους και να επωφεληθούν από το πολυπόθητο ‘word of mouth’. Η εμφάνιση μίας νέας ομάδας ανεξάρτητων εταιριών διανομής που διεκδίκησαν μερίδιο μίας ήδη κορεσμένης αγοράς ασφαλώς προκάλεσε αναταραχές και κλόνισε την πίστη των θεατών. Παράλληλα, για πρώτη χρονιά στην παγκόσμια ιστορία τα έσοδα από DVD παγκοσμίως ξεπέρασαν τα έσοδα από τις κινηματογραφικές προβολές. Στη χώρα μας, η σύντομη διάρκεια ζωής των ταινιών στις αίθουσες, το εξαιρετικά υψηλό κόστος εισιτηρίου και η αδυναμία των εταιριών να προσελκύσουν το κοινό, οδήγησε και τους Έλληνες θεατές στη λύση του DVD. Μία λύση στην οποία είχαν ήδη εθιστεί, μέσα από την μοναδική, ελληνική (και όχι πάντα νόμιμη) έμπνευση της αδιάκριτης διοχέτευσης DVD σε εφημερίδες και έντυπα.

Τα εισιτήρια δεν ανέκαμψαν ούτε μετά το άνοιγμα των πολυδιαφημισμένων πολυκινηματογράφων στην πρωτεύουσα. Μόνο τα Odeon Kosmopolis, Village @ The Mall, Nana Cinemax και Odeon Starcity έδωσαν στο χάρτη της πόλης σχεδόν 50 νέες αίθουσες, την ίδια στιγμή που δύο από τις ιστορικότερες κινηματογραφικές πιάτσες της Αθήνας πέρασαν δύσκολες εβδομάδες. Ο άξονας της Πατησίων μοιάζει φάντασμα των παλαιότερων χρόνων μετά και το κλείσιμο των Άττικα και Studio Novo, καταγράφοντας αξιοπρεπή κίνηση -πρακτικά- μόνο στις αίθουσες του Αελλώ. Από την άλλη οι αίθουσες των Αμπελοκήπων αποδυναμώθηκαν αισθητά μετά την ενίσχυση του πόλου του Αμαρουσίου. Αξίζει να καταγράψουμε επίσης και την έναρξη λειτουργίας των πολυτελών χώρων Gold Class σε Village Park και Mall, ως σημάδι της τάσης από την πλευρά των εταιριών για την προσέλκυση ενός διαφορετικού κοινού στη σκοτεινή αίθουσα.

Ο ίδιος λόγος άλλωστε έκανε τις εταιρίες διανομής να μεταθέσουν την ημέρα πρεμιέρας των ταινιών από Παρασκευή σε Πέμπτη. Ο στόχος ήταν πως η Πέμπη θα κέρδιζε τη δυναμική του κοινού που ανυπομονεί και το τριήμερο Παρασκευής – Σαββάτου – Κυριακής θα λειτουργούσε για τους παραδοσιακούς, σταθερούς θεατές. Το στοίχημα δεν έχει ακόμη κερδηθεί, αφού ακόμη διανύουμε τη φάση απορρόφησης των ‘κραδασμών’ από την αλλαγή αυτή, μία αλλαγή που αντιμετωπίστηκε πρωτίστως με δυσπιστία από τους εγχώριους κριτικούς, αφού ερμηνεύτηκε ως μία ακόμη προσπάθεια των διανομέων να πλασάρουν ευτελή έργα στο κοινό, και μάλιστα σε ένα πλαίσιο "αναβάθμισης" του κινηματογραφόφιλου lifestyle.

Το βέβαιο είναι πως το κοινό πρέπει να ανακτήσει εκ νέου την πίστη του απέναντι στους διανομείς και τους αιθουσάρχες. Η κυρίαρχη πρακτική της μαζικότητας (στον αριθμό νέων ταινιών, αιθουσών κοκ) φαίνεται να μην αποδίδει και το επόμενο βήμα θα κριθεί από την επερχόμενη τάση καθετοποίησης της κινηματογραφικής αγοράς: οι εταιρίες ανασυγκροτούνται και επιζητούν ένα μοντέλο που θα συγκεράζει την διανομή, την έξοδο των φιλμ στις αίθουσες και φυσικά το μεγάλο χαρτί των DVD. Με ελαχιστοποιημένο κόστος, μεγαλύτερο έλεγχο και λιγότερα περιθώρια απώλειας, οι επιχειρηματίες του χώρου προσβλέπουν σε καλύτερες μέρες. Κατά πόσο όμως αντιλαμβάνονται πως αυτές μπορούν να έρθουν μονάχα όταν οι θεατές γεμίσουν και πάλι τα σινεμά.

This article is part of the Babel Cinema project and is simultaneously published on www.cinemanews.gr and european-films.net.

The author lives in Athens, where going to the movies is a good reason for tolerating hot, summer, traffic jams. He is the editor of cinemanews.gr, a copywriter for an up-and-coming advertising company and an assistant for a prestigious Greek centre of Creative Writing. He has studied Economics and European Politics (which he now denunciates) and European Film Studies at the University of Edinburgh (which he now misses). His working experience on an independent distribution company and on a prestigious Film Festival made him anxious about what cinema really is about. His favorite film would be definitely shot in Paris, 1964.